Okres świąteczny to szczytowy okres dla usług dostawczych na całym świecie, a najwięcej paczek dostarcza się w okresie Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Podczas gdy za wcześnie jeszcze na poznanie oficjalnych statystyk, prognozy wskazują, że liczba paczek dostarczonych w Europie w czwartym kwartale 2024 r. może osiągnąć rekordowe 6,2 miliarda, co stanowić będzie o około 10% więcej niż w 2023 roku. Pojazdy dostawcze są głównym narzędziem kurierów w dostawach na ostatniej mili, a także są niezastąpionym narzędziem w wielu innych sektorach transportu.
Choć często przyćmiewane przez ciężarówki — furgonetki są kluczowym ogniwem w łańcuchu dostaw w całej Europie. Z powodzeniem równoważą prędkość, wydajność i adaptacyjność, co czyni je jednym z podstawowych narzędzi europejskiej gospodarki transportowej.
Elastyczność i dostępność, opłacalność i potencjał środowiskowy to ich główne atuty w warunkach rynkowych, które coraz bardziej charakteryzują się urbanizacją, rozwojem handlu elektronicznego i zapotrzebowaniem na pilne dostawy.
Przemysł samochodowy doświadczył znaczących zmian trendów w 2024 r. Wraz z integracją nowych technologii, w tym systemów napędów elektrycznych i hybrydowych, nastąpiła ewoluuja łańcuchów dostaw i nastąpił wzrost popytu na ładunki premium oraz express. W przypadku transportu wrażliwego na czas, furgonetki są narzędziem umożliwiającym sprostanie wyzwaniom.
W całej Unii Europejskiej w ruchu jest ponad 31 milionów pojazdów zwanych potocznie dostawczakami. Według Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Samochodów (ACEA) połowa z nich jest zarejestrowana w trzech krajach — Francji, Włoszech i Hiszpanii. Na początku 2024 r. średni wiek tych pojazdów w UE wynosił 12,5 roku. Grecja miała najstarszą flotę (ponad 20 lat), a Austria najmłodszą (6,5 roku). Belgia, Dania, Niemcy, Irlandia, Luksemburg i Szwecja również zajęły dobre miejsca, ze średnim wiekiem floty poniżej 10 lat.
Lekkie pojazdy użytkowe
Furgonetki zaliczają się do kategorii znanej jako „lekkie pojazdy użytkowe”. Europejski system klasyfikacji definiuje dostawczaki jako „pojazdy silnikowe z co najmniej czterema kołami, używane do transportu towarów i o maksymalnej masie nieprzekraczającej 3,5 tony”. Są one klasyfikowane jako pojazdy typu N1, który jest dalej podzielony na klasy I, II i III w zależności od masy pojazdu.
Lekkie pojazdy użytkowe mogą być również wykorzystywane do transportu pasażerów. W takim przypadku traktowane są jako pojazdy osobowe kategorii M.
Wiele lekkich pojazdów użytkowych jest rejestrowanych w ramach wieloetapowego procesu homologacji typu, co oznacza, że producent wytwarza niekompletny pojazd, który jest następnie wykańczany przez wyspecjalizowanego producenta nadwozi. Na rynku dostępnych jest tysiące wariantów, modyfikacji i potencjalnych przeznaczeń pojazdów - wszystko, aby sprostać potrzebom klientów (np. kampery, chłodnie itp.).
Pojazdy elektryczne i hybrydowe stanowią mniej niż 10% nowych rejestracji
W przeciwieństwie do rynku ciężarówek, który w 2024 roku stanął w obliczu wyzwań, sprzedaż pojazdów dostawczych w Europie w 2024 r. nie odczuła spadkó, przynajmniej w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy roku. W pierwszych trzech kwartałach rejestracje nowych vanów w Unii Europejskiej wzrosły o 8,5%, osiągając łącznie 1.170.310 sztuk. Wzrost ten był napędzany pozytywnymi trendami na czterech głównych rynkach europejskich, na czele z Hiszpanią, która odnotowała imponujący wzrost o 16,7% w porównaniu z 2023 r., a następnie w Niemczech, Włoszech i we Francji.
Niższe koszty posiadania i utrzymania pojazdów, a także mniej rygorystyczne wymagania infrastrukturalne sprawiają, że w przypadku tej kategorii pojazdów dostawczych przejście na alternatywne napędy jest łatwiejsze niż w przypadku dużych pojazdów ciężarowych.
Podczas gdy diesel jako źródło napędu nadal dominuje na rynku, pojazdy dostawcze z napędem elektrycznym zyskują na znaczeniu z roku na rok w Europie, przyczyniając się do stopniowej zmiany dynamiki rynku. Chociaż udział przyjaznych dla środowiska furgonetek nadal wynosi poniżej 10%, jest to lepszy wynik w porównaniu do ciężarówek. Na przykład w pierwszych trzech kwartałach 2024 r. około 6% nowo zarejestrowanych furgonetek w Europie posiadało napęd elektryczny, a około 2% hybrydowy. Dla porównania, tylko 2,2% zarejestowanych ciężarówek w tym samym okresie posiadało napęd elektryczny.
Analitycy przewidują, że modele elektryczne będą stopniowo zastępować modele z silnikami spalinowymi w nadchodzących latach, co będzie napędzane przepisami na poziomie unijnym i lokalnym oraz wymaganiami klientów. Ponadto oczekuje się, że furgonetki zasilane gazem dynamicznie przejdą na bio-CNG w branżach, w których przejście na alternatywy elektryczne jest trudne.
Uniwersalność pojazdów - od pieniędzy do lekarstw
Furgonetki służą do transportu szerokiej gamy łądunków, od towarów nie wymagających specjalnych warunków transportu, po takie, w przyadku których warunki ich transportu są dla nich krytyczne - np. gdy wymagają kontroli temperatury (np. żywność, napoje, leki, artykuły medyczne), a także w przypadku przesyłek specjalistycznych, takich jak dzieła sztuki i instrumenty.
Do branż w dużym stopniu uzależnionych od tego typu flot należą usługi kurierskie i dystrybucyjne, a także sektory zajmujące się organizacją transportu pieniędzy, przedmiotów wartościowych i dokumentów, a także „mobilne warsztaty” (dostawa narzędzi i sprzętu na place budowy).
Jeśli natomiast chodzi o usługi frachtu premium i ekspresowe, prawie żaden sektor gospodarki wykazuje potrzebę korzystania z takich usług. Jednak najczęściej są one kojarzone z branżą motoryzacyjną i lotniczą, gdzie często występuje zapotrzebowanie na szybką dostawę określonych części, aby uniknąć opóźnień w produkcji. Eksperci przewidują, że popyt na fracht premium i ekspresowy wzrośnie w przyszłości, napędzany potrzebami klientów w zakresie zaawansowanej produkcji, oraz wyzwaniami geopolitycznymi, na które odpowiedzią jest dedykowany transport premium i ekspresowy.
